Leegstand en verloedering
Het bestuur bestrijdt actief leegstand en verkrotting.
- Zo werd de verordening voor kleinhandel in het centrumgebied aangepast. De zone waar handel op het gelijkvloers verplicht is, werd ingeperkt en de regels voor handel op gelijkvloers werden aangepast zodat dit mogelijk gecombineerd kan worden met wonen.
- Het leegstandsreglement werd verstrengd en de belasting opgetrokken om eigenaars aan te moedigen sneller de lege panden te activeren.
- Het bestuur gaat een rollend pandenfonds oprichten.
Het bestuur wil de leegstandbelasting behouden en zelfs verhogen. Per gebouw is een stijging van 1.200 euro naar 1.400 euro voorzien of van 300 euro naar 500 euro per kamer.
Het is geen systematisch beleid om handelspanden om te vormen tot sociale woningen.
Uit de cijfers van de voorbije jaren blijkt eerder een afname van het aantal opgenomen panden in het leegstandsregister (2021: 92 dossiers, 2024: 63 dossiers)
Het bestuur wil een rollend pandenfonds creëren om verloederde panden op te kopen op strategische locaties. Zo kunnen nieuwe projectgronden aangeboden worden aan investeerders voor nieuwe ontwikkelingen.
Nieuwbouwprojecten moeten dit reeds toepassen. Is nu reeds de regel voor nieuwbouwprojecten in het centrum.
Er bestaat reeds een leegstandsbelasting voor handelspanden (Vlaanderen).
Lokale economie
Horeca en handel zijn privé-initiatieven. De gemeente kan daarop zomaar niet ingrijpen. Met het project ‘Naar de Kern’ zal het bestuur de beleving op het openbaar domein tussen het museum en de stationsomgeving, dus in het centrum, opwaarderen. Dat moet de aantrekkelijkheid van het centrum verhogen.
De gemeente bekijkt, samen met privé-ontwikkelaars en investeerders, naar een herinvulling van de stationsbuurt.
Er zijn verschillende premies die de gemeente aanbiedt om handelaars aan te trekken in het centrum. Zo is er een premie als je de handelszaak in het centrum vestigt, een premie als je boven je zaak ook gaat wonen en een premie voor handelaars die samenwerken en een event organiseren.
De handel in België en zelfs Europa is vrij. Het is niet toegelaten vestigingen toe te laten of te verbieden op basis van nationaliteit. Het bestuur heeft het aantal nachtwinkels beperkt (vestigingswet). Het bestuur organiseert acties waarbij in samenwerking met inspectiediensten gecontroleerd wordt of winkelpanden en horecazaken aan de wetgeving voldoen (brandveiligheid, voedselveiligheid, zwartwerk, volksgezondheid, economische regels, …)
In het algemeen daalt het aantal lokale handelszaken door schaalvergroting van de detailhandel en door internetaankopen.
Enkel in het centrumgebied geldt deze verordening. Het bestuur heeft die recent aangepast en versoepeld.
Het bestuur heeft onvoldoende capaciteit (personeel, budget) om een actief beleid te voeren om jonge bedrijven aan te trekken. Wij voorzien financiële tegemoetkomingen tot maximaal 10.000 euro om in het centrum van Leopoldsburg handelspanden te renoveren.
Handelszaken worden gecentraliseerd in het centrumgebied waar de verordening detailhandel van kracht is (verplichte winkelruimte op het gelijkvloers). Op alle andere locaties is het niet verboden om leegstaande zaken tot woningen om te vormen, tenzij dit niet zou overeenstemmen met het gewestplan of geldende (P)RUP’s.
De handel is vrij. De gemeente kan enkel stimulerend optreden (premies, beperkte belastingen, ondersteuning, …). Nieuwe investeerders kunnen, afhankelijk van de voorwaarden, ondersteuning krijgen. De gemeente kan een zaak niet dwingen in Leopoldsburg te blijven. Lokale handel heeft het moeilijk, onder meer door de stijging van de verkoop via internet en directe levering aan huis. De gemeente moedigt de consument aan lokaal te kopen.
De gemeente organiseert allerlei acties om de markten op te waarderen. Het gemeentebestuur geeft nu ook een korting op de standgelden aan marktkramers met nieuwe producten en aan trouwe marktkramers die er elke week staan.
De gemeente organiseert allerlei acties om de markten op te waarderen. Het gemeentebestuur geeft nu ook een korting op de standgelden aan marktkramers met nieuwe producten en aan trouwe marktkramers die er elke week staan.
Wonen
Jaarlijks worden er heel wat wegenwerken gepland en uitgevoerd. Dit gaat van herstellingen van wegen tot de aanleg van nieuwe fiets- en voetpaden. Het is echter niet mogelijk om alles ineens aan te pakken. Daarom maakt het bestuur jaarlijks een prioriteitenlijst, rekening houdend met de kostprijs. Binnen het beschikbare budget pakt het projecten met de hoogste prioriteit eerst aan. Tekortkomingen aan fiets- en voetpaden kan je beste melden via ons contactformulier.
Jaarlijks worden er een 70-tal klimaatbomen aangeplant op het openbaar domein (bermen) langs gemeentewegen. Bij projecten zet het bestuur in op vergroening en ontharding.
De aanvraag voor vergunningen worden steeds getoetst aan de wettelijke voorschriften en de geldende richtlijnen. De uiteindelijke verkoop- of verhuurprijs bepalen is geen gemeentelijke bevoegdheid. Bovendien behoort Leopoldsburg tot de vijf goedkoopste gemeenten in Limburg wat de aankoop van woningen betreft. Leopoldsburg heeft provinciaal de opdracht gekregen uit te bouwen tot een kleinstedelijk gebied met woonfunctie. Dit wordt gerealiseerd door een ruim aanbod aan te bieden. Dit heeft een gunstig effect op de prijs.
Het aantal sociale woningen dat iedere gemeente moet hebben, wordt bepaald door de Vlaamse overheid. Leopoldsburg heeft steeds deze quota gehaald. Desondanks is er nog steeds een wachtlijst tot 100 maanden of 8 jaar en 4 maanden. De nieuwe Vlaamse regering heeft een nieuw objectief uitgeteld dat te behalen is tegen 2042.
De gemeente heeft geen invloed op de huurmarkt en de prijzen. Het bestuur ondersteunt wel initiatieven zoals het ‘budgethuren’, maar dit blijft afhankelijk van privé-ontwikkelaars.
Het Limburgs Ruimtepact en de Vlaamse betonstop heeft de Vlaming doen nadenken over een andere manier van bouwen. We zetten daar dan ook in op verdichten en vernauwen. De jonge volwassenen willen geen grote huizen met ruime tuinen meer omdat de bouw- en onderhoudskosten te groot zijn. Om het aanbod in de woonkernen uit te breiden wordt er ingezet om appartementsbouw om te voldoen aan de vraag van de vergrijzing van de maatschappij.
De gedeeltelijke mismatch tussen vraag en aanbod in Leopoldsburg biedt opportuniteiten voor het creëren van een nieuw aanbod aan woningen binnen het bestaand woonweefsel:
- In diverse wijken kunnen grotere losstaande eengezinswoningen omgevormd worden naar twee halfopen woningen met behoud van de relatief lage bebouwingsgraad.
- In andere wijken kan de bouwhoogte (beperkt) opgetrokken worden, waardoor bijvoorbeeld meerdere woonunits gecreëerd kunnen worden. Bv. kangoeroewoning.
- Op andere locaties kunnen verouderde panden vervangen worden door een nieuwe pand, hierbij kan bijvoorbeeld tegemoet gekomen worden aan de eisen van de oudere leeftijdsgroepen (bv. woningen met hoge uitrustingsgraad en grote mate van toegankelijkheid) en/of juist aan de eisen van de starters door realisatie innovatief woonproject of aan beide eisen.
Sinds 2023 is er een actieve ‘taskforce’, een structurele samenwerking tussen gemeentelijke diensten en lokale politie om probleempanden aan te pakken en vermoedenspanden te controleren. Dit heeft al meerdere successen gekend.
De Vlaamse overheid bepaalt de regels over omgevingsvergunningen en de gemeente moet die altijd volgen.
Het bestuur volgt iedere evolutie op en toetst dit steeds met de Vlaamse wetgeving om zo duurzame en betaalbare adviezen te geven bij nieuwe projecten.
Geconventioneerd huren of budgethuren betekent dat je minstens 15 procent minder betaalt dan de markthuurprijs. De gemeente heeft enkel een ondersteunende rol in het ontwikkelen van budgethuurwoningen. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij de ontwikkelaar/bouwheer. Het bestuur heeft ervoor gekozen om budgethuren toe te staan in Leopoldsburg mits voldaan wordt aan de ‘lokale binding’. Dit houdt in dat inwoners van Leopoldsburg voorrang krijgen voor deze woningen.
De gemeente Leopoldsburg behaalde in 2023 reeds het BSO, het beoogd sociaal objectief. Dit is het aantal sociale woningen dat de Vlaamse overheid van het bestuur verwacht. Eind 2025 hebben we zelfs 19 woningen meer dan gevraagd.
De nieuwe Vlaamse regering heeft een nieuw BSO opgemaakt. Tegen 2030 zal Leopoldsburg 29 extra sociale woningen moeten voorzien. We werken hiervoor intensief samen met WiL, de Limburgse Sociale Huisvestingsmaatschappij. Samen bekijkt het bestuur waar we welke type woningen nog kunnen en willen verwezenlijken.
Initiatieven voor sociale woningen zitten bij de sociale woonmaatschappij Wonen in Limburg (WiL). Zij bepalen hun strategie; de gemeente ondersteunt hierin enkel. WiL streeft naar duurzame en betaalbare woningen. Hierdoor zijn (te) oude woningen vaak geen optie omdat de renovatiekost te hoog is en niet evenredig staat met de maximale verbetering die eruit valt te halen.
Het bestuur is in dialoog met CDSCA van Defensie om de leegstaande woningen in hun beheer aan te pakken. Ook CDSCA heeft een wachtlijst, maar zij willen de oude panden eerst grondig renoveren vooraleer ze terug te verhuren. Dit kost tijd en geld en blijkt een traag proces. Maar het is lopend en we zien stilaan een verbetering hierin.
Het onderhoud van sociale woningen is in beheer van de woningmaatschappij WiL (Wonen in Limburg): www.wil.be/nl.
Informatie over de verschillende initiatieven is terug te vinden op onze website. De sociale dienst van het OCMW staat inwoners met financiële en sociale problemen bij. Wonen-in-Limburg is de nieuwe sociale woonmaatschappij, een fusie van de vroegere maatschappijen, zoals de kantonnale bouwmaatschappij, het sociaal verhuurkantoor, vooruitzien...
De gemeente heeft geen inspraak over de werking van WiL.
In het meerjarenplan heeft het bestuur een rollend pandenfonds voorzien. De gemeente zou op die manier verloederde panden kunnen kopen om buurten aantrekkelijker te maken en daarna de panden (gedeeltelijk) opnieuw verkopen.
Standaard wordt nu steeds gestreefd naar een mix van woonvormen, maar dit is steeds afhankelijk van de ingediende projecten. In het verleden was dit echter niet zo, waardoor er historisch enkele ‘sociale wijken’ zijn ontstaan.
Iedereen is zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van zijn woning en grond. De gemeente heeft niet het recht om op privé-eigendom op te treden.
De Vlaamse overheid legt de voorwaarden voor het verkrijgen van een sociale woning vast.
Sinds 2023 is er een actieve ‘taskforce’, een structurele samenwerking tussen gemeentelijke diensten en lokale politie om probleempanden aan te pakken en vermoedenspanden te controleren. Dit heeft al meerdere successen gekend.
De gemeente heeft geen invloed op de huurmarkt en de prijzen. We ondersteunen wel initiatieven zoals het ‘budgethuren’ maar dit blijft afhankelijk van privéontwikkelaars. Daarnaast is het voorzien op een ruim aanbod het beste beleid om de woningen zo betaalbaar mogelijk te houden in de toekomst. De prijs van woningen ligt in Leopoldsburg lager dan het Limburgs gemiddelde.
Het beheer en het recht op sociale woningen is in handen van woonmaatschappij Wonen in Limburg (WiL). De inschrijvingen in het bevolkingsregister (domicilie) gebeuren door de gemeente na controle door de politie. Bij vermoedens van fraude treedt de gemeente of WiL op.
Initiatieven voor sociale woningen zitten bij de sociale woonmaatschappij Wonen in Limburg. Zij bepalen hun strategie, de gemeente ondersteunt hierin enkel. WiL streeft naar duurzame en betaalbare woningen. Hierdoor zijn (te) oude woningen vaak geen optie omdat de renovatiekost te hoog is en niet evenredig staat met de maximale verbetering die eruit valt te halen.
Het bestuur onderzoekt de invoering van een verplicht conformiteitsattest. Op termijn zullen alle huurwoningen gecontroleerd moeten worden of ze voldoen aan een minimum aan woningkwaliteit.
Het bestuur heeft in het meerjarenplan voorzien om een extra personeelslid in te zetten op de handhaving van de ruimtelijke ordening.
Speelpleinen
De jeugddienst wil aan de slag gaan om jongeren meer kansen te bieden via Hangmakers. Er wordt ook meer dan 5 miljoen euro voorzien in een jongerensite op Kwartier IJzer met onder andere een skateterrein.
Bij het inrichten van speelterreinen moet er inderdaad steeds worden gekeken naar de leeftijd van de kinderen in de buurt. Regelmatig moet daarom een evaluatie van de speelterreinen gebeuren. Aan de kerk, aan het nieuwe zwembad, op Kwartier IJzer en aan de Zandberg worden nieuwe speelterreinen voorzien.
Er zijn momenteel speelterreinen in de wijken van beide deelgemeenten: Strooiendorp, Boskant, Geleeg, Centrum, Heppen. Het bestuur onderzoekt op welke locaties bijkomende speelelementen nodig zijn, rekening houdend met de leeftijd van de kinderen in de buurt.
Het speeltuintje zal in deze legislatuur vernieuwd worden.
Het bestuur zal onderzoeken of dit gerealiseerd kan worden bij het inrichten van het skateterrein.
Een speelterrein met water is niet voorzien in het meerjarenplan omwille van de kostprijs.
Stationsbuurt
Het bestuur is zich hiervan bewust. Het bestuur wil de stationsomgeving opwaarderen en overlegt regelmatig met de NMBS, het Agentschap Wegen en Verkeer (gewestweg) en de politie. De gemeente kan geen beslissingen nemen over privépanden. Daar moet de gemeente optreden via belastingen (bijvoorbeeld leegstand).
De gemeente gaat wel, samen met privé-ontwikkelaars en investeerders, een opwaardering van de stationsbuurt onderzoeken.
De gemeente gaat samen met de NMBS camera’s hangen. De politie houdt toezicht op de omgeving.
Koop of huur het gebouw van NMBS en geef er een nieuwe invulling aan (vb. buurtcafé, ontmoetingsplaats voor ouderen, ...). De NMBS is verantwoordelijk voor het stationsgebouw en de omgeving. De NMBS heeft het gebouw verkocht.
Het plaatsen van camera’s op het perron is de bevoegdheid van de NMBS. Het bestuur heeft de vraag om een camera te plaatsen overgemaakt aan de NMBS. Het bestuur is voorstander van een horecazaak of publieke zaak in het stationsgebouw. Op die manier is er meer sociale controle, wat de veiligheid en netheid verbetert.
Het bestuur zal de veiligheid in de stationsomgeving beter opvolgen in samenwerking met de politie, de NMBS (Securail, onderhoudsdiensten). Het bestuur is voorstander van een horecazaak of publieke zaak in het stationsgebouw. Op die manier is er meer sociale controle, wat de veiligheid en netheid verbetert.
We maken de vraag over aan de NMBS.
Overige
De gemeente kan niet optreden op privégronden.
De gemeente werkt aan vergroening en verharding in het centrum. Dit moet stap voor stap aangepakt worden.